İŞ AYAKKABILARIÇELİK BURUNLU AYAKKABI -BİLGİLERİİşyerinde karşılaşılabilecek tehlikelerden korunmaya yardım edebilir(2) kanısıyla bazı istatistiksel bilgilerin verilmesinde yarar vardır.ABD.Ulusal Güvenlik Konseyinin (National Safety Council) derlediği istatistiklere göre ise ABD.’de 1985 yılında yaklaşık 2 milyon kişi işgücü kaybına neden olan iş kazası (disabling work injuries) geçirmiştir (yaklaşık % 4,1). Bu kazalardan yaklaşık 16 600’ ü ölümle, 70 000’ i de sürekli iş görmezlikle sonuçlanmıştır. Bu ülkede iş kazalarının vücudun etkilenen bölümlerine göre dağılımına bakıldığında, bacak ve ayak %20 ile (380 000 kaza) ile ikinci sırayı almaktadır (3,4,5) .Ortalama 900 kişinin çalıştığı endüstriyel amaçlı tekstil üreten bir fabrikada 1982 – 2000 yılları arasında toplam 648 iş kazası olmuş, bu kazalardan ayak kazaları % 27 ile ikinci sırayı almıştır. Anılan kazaya kayıp iş süresi olarak bakıldığında da 53 350 saat’ lik bir iş gücü kaybı yaşanmıştır. Bu kayıp içerisinde ayak kazaları % 21 ile ikinci sırayı almıştırAyak ve bacak yaralanmaları (kazaları) bir çok iş kolunda yaygındır. Özellikle ağır sanayi başta olmak üzere madenlerde, metal üretimi – mühendisliği, inşaat ve montaj işleri gibi bir çok çalışma yerinde ağır malzemelerin (özellikle ayak parmaklarına) düşmesi ayağa zarar verebilirDökümhaneler, demir ve çelik işleri, kimyasal maddelerle çalışılan (diğer) işyerlerinde erimiş metal veya kıvılcımlardan alt uzuvlarda (ayak – bacak) yanıkları sıkça olur. Asit ve alkaliler gibi bir çok madde dermatitler ve egzamalara neden olabilir. Ayaklar bazı nesnelere çarpma veya keskin çıkıntılar üzerine basma ile zarara uğrayabilir. İnşaat endüstrisinde ağzı yukarı dönmüş çiviler, tabana batan ve sıkça karşılaşılan (değişmez) bir tehlike kaynağıdır. Yaş veya sıcak zeminlerde (döşemelerde) çalışma bir çok genel ayak etkilenmelerine neden olabilir. Kaygan (yağlı, gresli, solventli) veya yaş zeminler üzerine düşme risklerini, uygun olmayan ayakkabıların giyilmesi artırabilmektedir (1,7) .
|
Sınıflandırma |
Sıkıştırma (Kg) |
Vuruş / Darbe Kg/m |
Tolerans / Oynama payı , milimetre |
75 |
1134,0 |
10.41 |
12,7 |
50 |
793,8 |
6,93 |
12,7 |
30 |
453,6 |
4,16 |
12,7 |
Amerikan Ulusal Standardı (ANSI) Z 41 – 1983’ e göre (1,4,9) .
I.L.O.’nun İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ansiklopedisine aldığı bazı ülkelerde ise (7) ;
Sıkıştırma Denemesi;
Ayak parmakları koruyucusu –metal bombeler- sıkıştırma deneme cihazının iki paralel ağzı arasına konur ve 1100 kg’ lık bir statik (durgun) yük uygulanır. Testten hemen sonra koruyucu kabın gerek ayak altına doğru gelen kıvrımında gerekse üst kenarında 22 mm’ den daha fazla oynama (eğilme) olmamalı, ayrıca da yarılmamalıdır.
Vuruş / Darbe Denemesi ;
Vuruş denemesi cihazı kullanılarak, 25 mm eksenel uzunluğu ve 25 mm yarıçapı olan yarı küre şeklinde vuruş yüzeyli 25 kg ağırlığında bir ağırlık 460 mm.’ lik bir yükseklikten metal bombenin üzerine serbestçe düşürülür. Bu ani düşüş darbe etkisi gösterir. Bu test sonucu koruyucu kabın gerek parmak altına doğru gelen alt kıvrımları gerekse üst kenar arasında 22 mm.’ den daha fazla bir bozulma olmamalı, ayrıca, çatlak da oluşmamalıdır (7) .
Kullanma ve Bakım – Onarım:
Güvenlik ayakkabılarında kullanılan deri, günlük yaşamda kullanılan ayakkabılardaki gibi esnek ve yumuşak olmalıdır. Ayakkabıların burunlarındaki metal bombelerin paslanma olasılığına karşı daha imalat aşamasında önlem alınmalıdır. Ayakkabıları iç astarı da hakiki ince deri gibi uygun nitelikte olmalıdır. Bütün güvenlik ayakkabıları kullanılmadıkları zaman temiz ve kuru bulundurulmalı ve gerektiği anda hemen giyilmelidir. Bir yerde zaman zaman aynı kauçuk (lastik) bot / çizme değişik kişiler tarafından kullanılırsa ayaklardan herhangi bir bulaşıcı etkenin başkalarına geçmesini önlemek için düzgün aralıklarla dezenfekte edilmelidir. (Önce botların içi ve dışı basınçlı su ile iyice yıkanır, sonra bölüm sodyum hipoklorit ve 19 bölüm su’ dan hazırlanmış çözeltiyle doldurulmuş kaba daldırılır, sonra tekrar su ile yıkanarak durulanır ve kurutulur (8) .
Çok sıkı ve ağır tip bot veya ayakkabıların gereksiz kullanımları durumunda ayaklarda mantar oluşma riski vardır.
Ayrıca güvenlik ayakkabılarının değişik işçiler tarafından (özellikle de gençler ve kadınlar) kabul edilebilir şekilde olmalı, belli bir rahatlık vermeli (11) ,olabildiğince hafif olmalı ve ağırlığı 1 kg’ dan fazla olmamalıdır (7) . Özellikle soğuk havalarda kullanılacak güvenlik ayakkabıları ve çelik bombeler özel olarak izole edilmelidir (5) .
Çelik Burunsuz İş Ayakkabıları :
İşçilerin günlük yaşamda kullandıkları ayakkabılarını işyerlerinde kullanmaları uygun değildir. Özellikle kadınlar ve bazen de erkekler, sokakta giyilemeyecek kadar eskimiş ayakkabılarını işyerlerinde giymeyi tercih ederler. Bu şekil ayakkabılar birçok iş kazasına neden olur .
Kayarak veya tökezleyerek aynı yüzeye düşmeler kazaların en yaygın olanıdır. Bunların çoğu uygun ayakkabı giymemekten ileri gelmektedir. Kadınların yüksek topuklu ayakkabıları fabrika zeminleri için çok tehlikelidir. Bu ayakkabılarla denge sağlamak güç olduğundan, çıkıntılara kolayca takıldıklarından ve kaymaya yatkın olduklarından sık sık düşmelere neden olurlar. Düşmeler, aynı zamanda, gevşek bağlardan, eskimiş topuk ve pençelerden de ileri gelebilir(2) .
İşyerlerinde giyilecek ayakkabı tiplerini işyeri işçi sağlığı ve iş güvenliği görevlileri belirlemelidir.
İŞ AYAKKABISI KULLANMA VE DEPOLAMA GÜVENLİK KURALLARI
1. iş ayakkabıları, endüstriyel veya ticari ortamlarda ayaklara herhangi bir şeyin düşme, çarpma veya sıkma olasılığı olan yerlerde, bu risklere karşı ayakları ve ayak parmaklarını korumak amacıyla yapılmıştır.
2. İş ayakkabıları dağıtımı yapılmadan ( işçilere verilmeden ) önce orjinal kutularında, serin, kuru ve temiz bir yerde depolanmalıdır.
3. İş ayakkabıları kullanırken gerek tabanına gerekse üst deriye bulaşan kirler ve diğer bulaşmış maddeler ( yağ, kimyasal madde vb. ) nemli bir bezle silinerek düzenli olarak temiz bulundurulmalıdır.
4. Ayakkabıların temizlenmesinde keskin aletler / malzeme kullanılmamalıdır.
5. Ayakkabıların üstü kuruduğunda ve / veya belli aralıklarla uygun ayakkabı boya ve cilasıyla boyanmalıdır.
6. Herhangi bir nedenle ayakkabı çok ıslandığı zaman açık, serin ve iyi havalanan yerde kendiliğinden kurumaya bırakılmalıdır. herhangi bir ısı kaynağından ( direkt veya radyant ısı kaynağından ) yararlanarak kurutulmaya çalışılmamalıdır.
7. İş ayakkabıları uygun koşullarda en fazla 5 yıl depolanabilir.
8. İş ayakkabıları taşınırken orjinal kutularında taşınmalıdır.
9. İş ayakkabıları su ve aşırı sıcaktan korunmalıdır. ayakkabılar üzerine ağır nesneler bırakılmamalıdır.
10. Ayakkabıların bağı bağlı ve içeri sokulmuş şekilde giyilmelidir.
11. Ayakkabılar topuğuna basılarak – papuç gibi – kullanılmamalıdır.
12. İş ayakkabıları orjinal şekilleri bozularak ( çelik parmak koruyucu çıkartılarak ) kullanılmamalıdır.
NOT: AYAKLARDA OLUŞABİLECEK MANTARLARA KARŞI NE YAPMALI ?
Mantarların yol açtığı rahatsızlıklara / hastalıklara karşı alınabilecek önlemler şöyle sıralamak olası:
· Başkalarının terliğini, tokyosunu, ayakkabısını (özellikle çıplak ayakla) giymeyiniz. Kendi eşyalarınızı da başkasının giymesine izin vermeyiniz.
· Birisi ayak parmaklarını kaşıyorsa, mantar hastalığı olma kuşkusu vardır. O kişiyi uyarmaktan çekinmeyiniz. Ellerini hiçbir yere dokunmadan bol sabunlu su ile yıkamasını öneriniz. Yıkanmadığı takdire başkasına bulaştıracağını söylemeniz gerekir. Ayak parmaklarında, kasıklarda kaşıntı, mantar hastalığı için kuşku duyulmasına neden olmalıdır.
· Mantar hastalığı tümüyle düzelebilir. Bunun için gereken ilaçlar vardır. Mantar hastalığı deri bölgesine sürülecek pomatlar, gerekli pudralar, sağaltımda (tedavide) kullanılan sular, ağızdan alınan ilaçlar .
· Hastalığın tümüyle geçmesi için, hastalıklı bölgelerin ıslak kalmaması, kurutulması, temizlenmesi, yıkanması, sonra da gerekli ilaçların kullanılması yeterlidir.
Temizlik, kurutma, ilaçlar.
· İlaçlarla kaşıntı geçer, deri bozuklukları düzelir. Hem de birkaç gün içinde bu sonuçlar alınır. Şimdi dikkat: Hastalık geçmemiştir. İlaçların üşenmeden, unutmadan, inatla kullanılması gerekir. Hastalığın geçmesi için, sizin de hastalık kadar inatçı olmanız gerekir.
Ayak Temizliği:
Ayakların her gün yıkanması gerekir. Parmak aralarının iyice kurulanmaması mantar hastalığına yol açar. Pamuklu ve yünlü çorapları tercih edin. Bu kumaşlar nemi sentetik kumaştan daha iyi emer. Ayakta deri çatlaklıkları görülüyorsa sık sık krem sürmeyi ihmal etmeyin.
Parmak aralarında kızarıklık
ve soyulma görülüyor mu?
EVET
MANTAR
Bu enfeksiyon durumunda tırnaklar sertleşerek rengi soluklaşır.
NE YAPMALIYIZ?
Mantara karşı merhemler ya da tozlar sürerek ayaklarınızı kuru tutmaya çalışın. Pamuklu çoraplar ve ayağın hava alabileceği delikli ayakkabılar veya sandaletler giyin. Bir hafta içinde bir iyileşme görülmezse doktora başvurun. Daha kuvvetli ilaçlar almanız gerekebilir.
Kaynak
1. Supervisors Safety Manual, National Safety Council, 6 th Edition, Chicago, 1985 p.203 –206.
2. Accident Prevention, a workers’ education manual, Internaıonal Labour Office, Geneva 1986, p. 14 , 68 .
3. Srachte Bruce J. Safety and Helath News, National Safety Council, Vol135 No:3 March 1987, p.48-53.
4. Dutton, Cheryl, Safety and Helah News, National Safety Council, Vol.138, No.5 November 1988 p.30-34.
5. O’Brien John, Safety and Helath News, National Safety Council, Vol. 135 , No.4, April 1987.
6. Baysal, Fütühat., Federal Almanya’da iş kazalarını önleme çalışmaları, iş kazalarını önleme semineri, MPM yayınları 261, Ankara 1982, s.138.
7. Parmeggian Dr.Luigi (Tech.Ed.), Encyclopedia of Occupational Health and Safety, I.L.O., Third Edition, Geneva 1985, p.904 – 905.
8. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü, Kararname No:7/7583, Kararname Tarihi: 4.12.1973 Madde :532
9. — —, Accident Prevention Manual for Industrial Operations, National Safety Council, Seventh Ed. Chicago 1977, p.514 – 517
10. Harker, R.Bramly, Safety and Health in Industry, 1962 Ed. Brigthon, p.81 –85
11. Çalışma Bakanlığı Sanayide İş Güvenliği Eğitim Rehberi (7), Kardeş Matbaası, Yayın No: 136
Ek:1 ve 2
İş Kazalarının Vücudun Etkilenen Kısımlarına Dağılımı (Ek :1 Sayı olarak, Ek:2 saat olarak)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder